| روششناسی آیندهپژوهی کیفی: تحلیل ابزارها، تمایز با سایر رویکردها و نقد نقاط ضعف |
| کد مقاله : 1031-IRANFHSCONF |
| نویسندگان |
|
محمدعلی ابوحمزه * دانشجوی دکترا دانشگاه آزاد اسلامی واحدقم |
| چکیده مقاله |
| آیندهپژوهی، بهویژه در بُعد کیفی، به دلیل بینرشتهای بودن و استفاده از ابزارهای متنوع، با چالشهای روششناختی زیادی مواجه است که نیازمند تحلیل نقاط قوت و ضعف و بررسی انتقادی است. هدف این مقاله، بررسی انواع روشهای پژوهش کیفی در آیندهپژوهی، تحلیل تمایز روششناختی آن با سایر رویکردها، و ارزیابی انتقادات وارده به روشهای اصلی (نظیر دلفی و سناریوسازی) است. این پژوهش با اتکا به رویکرد مروری–تحلیلی و از طریق روش پژوهش کیفی (اسنادی)، منابع روششناختی آیندهپژوهی را مورد نقد و ارزیابی قرار داده است. یافتهها نشان داد که روشهای آیندهپژوهی با تمرکز بر بُعد آیندهنگر، از سایر روشهای کیفی متمایز میشوند، اما در معرض انتقادات جدی مانند ذهنی بودن نتایج، مشکل در اندازهگیری، و پرهزینه بودن اجرا قرار دارند. در نتیجه، آیندهپژوهی فراتر از پیشبینی ساده، ابزاری برای ترسیم سناریوهای محتمل و مدیریت چالشها است و پژوهشگران باید با آگاهی کامل از نقاط ضعف روشها، به کاربرد آنها بپردازند. |
| کلیدواژه ها |
| روششناسی آیندهپژوهی، پژوهش کیفی، تمایز روشها، نقد روششناختی، سناریونویسی، دلفی |
| وضعیت: پذیرفته شده |
