بررسی آینده‌پژوهانه از «سلامت معنوی» به‌مثابه افقی نوین در بهبودِ الهیاتیِ انسان
کد مقاله : 1055-IRANFHSCONF
نویسندگان
محمدحسین کیانی *
قم پردیسان خ بهشت خ عترت باقرالعلوم بلوک دو واحد پنج
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با رویکردی آینده‌پژوهانه به بررسی مفهوم سلامت معنوی به‌منزله برداشتی نوین در حوزه سلامت می‌پردازد و می‌کوشد چشم‌اندازهای پیش‌روی را با توجه به چهار خصیصه «اهمیت و ضرورت»، «مولفه‌ها و ویژگی‌ها»، «رویکردهای متنوع» و «شاخص‌ها و ابزارهای سنجش» تبیین کند. پرسش اصلی مقاله آن است که سلامت معنوی در پرتو این چهارگانه چه آینده‌ای خواهد داشت؟ روش پژوهش از نوع مطالعه کتابخانه‌ای و مبتنی بر رویکرد توصیفی–تحلیلی است. یافته‌ها نشان می‌دهد سلامت معنوی به‌عنوان بعدی بنیادین از سلامت انسان، فراتر از ساحت‌های جسمی و روانی عمل کرده و نقشی محوری در معنا‌بخشی به زندگی، تقویت ارتباط با خود، دیگران و هستی و تجربه پیوند با امر متعالی ایفا می‌کند. این جنبه از سلامت، ضمن تمایز مفهومی از رویکرد زیست‌پزشکی کلاسیک، بر ضرورت گذار به مدل زیستی–روانی–اجتماعی–معنوی تاکید دارد و می‌تواند در مواجهه با چالش‌های پیچیده سلامت روان اثربخشی بیشتری داشته باشد. همچنین، سلامت معنوی مفهومی چندبعدی و پویاست که در قالب رهیافت‌های روان‌شناختی، فلسفی و دینی–مذهبی تبیین می‌شود و به‌مثابه نیرویی محافظتی به ارتقای رفاه همه‌جانبه و رشد اخلاقی منجر می‌گردد. در نهایت، آینده سلامت معنوی وابسته به توسعه شاخص‌ها و ابزارهای سنجش تلفیقی، حساس به فرهنگ و فراتر از سنجش‌های کمی ارزیابی می‌شود.
کلیدواژه ها
ابعاد سلامت، معنابخشی، بهزیستی، شاخص‌ها، ابزارها.
وضعیت: پذیرفته شده