بازخوانی نظری ارتباط هوش هیجانی و تکانشگری در پرتو مؤلفه‌های دینی–اخلاقی
کد مقاله : 1072-IRANFHSCONF
نویسندگان
محمد سعیدی نژاد *
دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی،واحد اهواز،آزاد اسلامی،اهواز،ایران.
چکیده مقاله
هوش هیجانی در روان‌شناسی به‌عنوان توانایی بنیادین برای درک و مدیریت هیجان‌ها شناخته می‌شود و نقشی مهم در کنترل تکانشگری و رشد اخلاقی دارد. تکانشگری، در مقابل، گرایشی رفتاری است که فرد را به واکنش‌های سریع و بدون تأمل سوق می‌دهد و می‌تواند زمینه‌ساز آسیب‌های فردی و اجتماعی شود. آموزه‌های دینی و اخلاقی با تأکید بر ارزش‌هایی چون صبر، بردباری و خویشتن‌داری، چارچوبی معنوی برای مهار هیجان‌های منفی و جلوگیری از رفتارهای عجولانه فراهم می‌آورند. این پژوهش با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و مطالعه‌ی کتابخانه‌ای، ارتباط میان هوش هیجانی، تکانشگری و ارزش‌های اخلاقی را بررسی کرده است. سؤال اصلی تحقیق آن بود که چگونه هوش هیجانی و آموزه‌های دینی می‌توانند به‌عنوان راهبردی جامع در کاهش تکانشگری و ارتقای سلامت روانی عمل کنند. یافته‌ها نشان داد که هوش هیجانی با افزایش توانایی فرد در خودکنترلی، کاهش اضطراب و ارتقای تصمیم‌گیری عقلانی، موجب مقاومت بیشتر در برابر فشارهای هیجانی می‌شود و آموزه‌های دینی نیز با تقویت ارزش‌های اخلاقی، این فرآیند را حمایت می‌کنند. در نتیجه، ترکیب آموزش هوش هیجانی و تربیت مبتنی بر اخلاق و دین نه‌تنها واکنشی منفعلانه نیست، بلکه نیرویی فعال برای تعالی فردی و اجتماعی است و می‌تواند به شکل‌گیری نسلی مقاوم، مسئولیت‌پذیر و اخلاق‌مدار کمک کند.
کلیدواژه ها
هوش هیجانی، تکانشگری رفتاری، تنظیم هیجان، اخلاق دینی، سلامت روان اجتماعی.
وضعیت: پذیرفته شده