تحلیل مفهومی نقش «صبر» در تبیین رابطه میان باورهای دینی و کنترل تکانشگری
کد مقاله : 1073-IRANFHSCONF
نویسندگان
محمد سعیدی نژاد *
دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی،واحد اهواز،آزاد اسلامی،اهواز،ایران.
چکیده مقاله
صبر در آموزه‌های دینی و روان‌شناختی به‌عنوان مفهومی کلیدی در تنظیم رفتار و کنترل هیجان‌ها شناخته می‌شود و نقش مهمی در تبیین رابطه میان باورهای دینی و کنترل تکانشگری ایفا می‌کند. در متون دینی، به‌ویژه قرآن کریم و روایات، صبر نه صرفاً به‌معنای تحمل منفعلانه سختی‌ها، بلکه به‌عنوان کنشی آگاهانه و ارادی معرفی شده است که به تقویت اراده، مهار امیال آنی و جهت‌دهی عقلانی به رفتار انسان می‌انجامد. از منظر روان‌شناسی نیز صبر با مفاهیمی همچون خودکنترلی و تنظیم هیجانی پیوند دارد و به‌عنوان یکی از سازوکارهای مؤثر در پیشگیری از رفتارهای تکانشی مورد توجه قرار می‌گیرد.این پژوهش با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از روش مطالعه کتابخانه‌ای، به تحلیل مفهومی نقش صبر در تبیین پیوند میان باورهای دینی و کنترل تکانشگری می‌پردازد. مسئله اصلی تحقیق آن است که صبر چگونه می‌تواند به‌عنوان سازوکاری واسط، باورهای دینی را به رفتارهای کنترل‌شده و سنجیده تبدیل کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که صبر با تقویت تاب‌آوری روانی، کاهش واکنش‌های هیجانی و ارتقای قدرت تصمیم‌گیری عقلانی، زمینه مهار تکانشگری را فراهم می‌سازد و فرد را در برابر وسوسه‌ها مقاوم‌تر می‌کند.بر این اساس، صبر نه‌تنها مفهومی اخلاقی یا صرفاً عبادی نیست، بلکه سازه‌ای کارکردی است که نقش مؤثری در پیوند میان ساحت اعتقادی و رفتار عملی انسان دارد و می‌تواند به تبیین علمی کارکرد باورهای دینی در کنترل تکانشگری کمک کند.
کلیدواژه ها
صبر، خودکنترلی، اراده، مهار وسوسه‌ها، تاب‌آوری.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر