| بررسی فقهی و حقوقی مسئولیت شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران در تأخیر خدمات ریلی |
| کد مقاله : 1085-IRANFHSCONF |
| نویسندگان |
|
غلامرضا مهدی پور * کارمند |
| چکیده مقاله |
| حملونقل ریلی بهعنوان یکی از مصادیق قراردادهای معوض خدماتی، واجد آثار و تعهدات حقوقی و فقهی متقابل میان شرکت حملونقل و مسافران یا صاحبان بار است. بروز تأخیر در حرکت یا وصول قطارها، بهویژه زمانی که ناشی از عوامل قابل انتساب به شرکت راهآهن باشد، این پرسش اساسی را مطرح میسازد که حدود مسئولیت شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران از منظر فقه امامیه و حقوق موضوعه در جبران خسارات چه میزان است؟ پژوهش حاضر با روش توصیفی–تحلیلی و با بهرهگیری از منابع معتبر فقهی و حقوقی، به بررسی مبانی مسئولیت شرکت راهآهن در قبال تأخیر قطارها پرداخته است. در بخش فقهی، قواعدی چون «أوفوا بالعقود» بهعنوان مبنای لزوم وفای به تعهدات قراردادی، قاعده «ضمان ید» و «تسبیب» بهعنوان اسباب ضمان، قاعده «لا ضرر» در منع اضرار به مسافران، و قاعده «غرر» در لزوم شفافیت تعهدات زمانی حملونقل مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج تحقیق نشان میدهد که تأخیر غیرموجه قطارها، در صورت احراز تقصیر، سوءتدبیر یا نقض تعهدات قراردادی از سوی شرکت راهآهن، از منظر فقه امامیه موجب ضمان و لزوم جبران خسارت است و ادعای عدم مسئولیت، جز در موارد تحقق قوه قاهره، فاقد وجاهت فقهی و حقوقی میباشد. همچنین، بررسی تطبیقی مقررات داخلی با مبانی فقهی بیانگر آن است که برخی رویههای موجود در جبران خسارت تأخیر، نیازمند بازنگری و تقویت ضمانت اجراها هستند. مقاله حاضر در نهایت بر ضرورت همسویی مقررات حملونقل ریلی با اصول مسلم فقهی و حمایت مؤثرتر از حقوق مسافران و صاحبان بار تأکید مینماید. |
| کلیدواژه ها |
| مسئولیت فقهی، مسئولیت حقوقی، تأخیر قطارها، شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران، حقوق مسافران |
| وضعیت: پذیرفته شده |
