مهارت‌های لازم برای معلم آینده: از انتقال‌دهنده دانش تا مربی هوش هیجانی و پرورش‌دهنده تفکر
کد مقاله : 1103-IRANFHSCONF
نویسندگان
میلاد غلامی ده نمکی *1، زهرا یمینی فر2
1آموزش و پرورش دانشگاه طلوع مهر
2دانشگاه طلوع مهر
چکیده مقاله
در مواجهه با تحولات پرشتاب فناورانه و چالش‌های نوظهور روانی-اجتماعی، الگوی سنتی «معلم به‌عنوان تنها منبع دانش» کارایی خود را از دست داده است. این مقاله با هدف ترسیم نقشه جامع مهارت‌های ضروری معلم آینده و با تمرکز بر تبیین نقش عملی هوش هیجانی، به روش مرور تحلیلی-توصیفی پیشینه پژوهش انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که معلم مؤثر فردا باید واجد تلفیقی یکپارچه از سه دسته صلاحیت باشد: ۱( صلاحیت‌های شناختی و فنی، که علاوه بر سواد دیجیتال، بر پرورش تفکر نقاد و خلاق در دانش‌آموزان از طریق به‌کارگیری پرسش‌های باز و چالشی استوار است؛ ۲( صلاحیت‌های هیجانی-اجتماعی، که همدلی مبتنی بر شنیدن فعال، خودآگاهی، مدیریت هیجانات و ایجاد محیطی امن را دربر می‌گیرد و سنگ بنای رابطه ی مؤثر و مدیریت کلاس است؛ و ۳( صلاحیت‌های ارتباطی و رهبری آموزشی، که شامل توانایی برقراری ارتباط مؤثر با دانش‌آموزان و والدین ، مدیریت کلاس به شیوه‌ای دموکراتیک و مشارکت‌محور، و توانایی انگیزش و هدایت گروه‌های یادگیری می‌شود. مقاله حاضر استدلال می‌کند که هدف نهایی تجهیز معلمان به این مهارت‌ها، توانمندسازی دانش‌آموزان برای خودمدیریتی است. در این راستا، چارچوب »تئوری انتخاب« به‌عنوان پشتوانه‌ای نظری برای تبدیل کلاس درس به فضایی که در آن انتخاب مسئولانه میسر می‌شود، معرفی می‌گردد. در نتیجه تأکید می‌شود که بازنگری اساسی در برنامه‌درسی تربیت معلم ایران با محور قراردادن آموزش عملی این صلاحیت‌ها، یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر برای تربیت نیروی انسانی تاب‌آور و مؤثر است.
کلیدواژه ها
معلم آینده، هوش هیجانی، همدلی، شنیدن فعال، پرسش باز، تئوری انتخاب، خودمدیریتی، تربیت معلم.
وضعیت: پذیرفته شده مشروط