| چالشهای اخلاقی ،روانشناختی و تربیتی استفاده از واقعیت افزوده و واقعیت مجازی در نظام آموزشی |
| کد مقاله : 1108-IRANFHSCONF |
| نویسندگان |
|
ملیحه قنبری1، امینه عبدالملکی2، سیف اله فضل الهی قمشی *3 1دانشجو 2آموزگار 3هیئت علمی دانشگاه طلوع مهر |
| چکیده مقاله |
| پیشرفت فناوریهای واقعیت افزوده (AR) و واقعیت مجازی (VR) تحولی بنیادین در الگوهای یاددهی-یادگیری ایجاد کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی همهجانبه مزایای آموزشی، چالشهای اخلاقی، روانشناختی و تربیتی ناشی از ادغام این فناوریها در نظام آموزشی انجام شده است. این پژوهش بر پایه مرور نظاممند (Systematic Review) مقالات علمی داخلی و بینالمللی در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ استوار است. دادههای استخراج شده با استفاده از روش تحلیل مضمونی (Thematic Analysis) در سه سطح آموزشی، روانشناختی و مدیریتی طبقهبندی و تحلیل شدند. نتایج نشان میدهد که AR و VRبا کاهش بار شناختی و تجسم مفاهیم انتزاعی، منجر به افزایش انگیزه، تقویت تفکر انتقادی و بهبود ماندگاری مطالب میشوند. با این حال، چالشهای جدی نظیر نقض حریم خصوصی بیومتریک (ردیابی چشم و پاسخهای فیزیولوژیک)، سوگیریهای محتوایی، کاهش تعاملات اجتماعی واقعی و ایجاد «شکاف واقعیت» ناشی از نابرابری در دسترسی به سختافزار، از موانع اصلی پیش رو هستند. موفقیت در بهکارگیری این فناوریها مستلزم گذار از نگاه صرفاً فنی به نگاهی بینرشتهای است. تدوین چارچوبهای حقوقی برای حفاظت از دادههای بیومتریک دانشآموزان، آموزش تخصصی معلمان و سیاستگذاری عادلانه برای تجهیز مدارس مناطق محروم، از ضرورتهای انکارناپذیر برای بهرهبرداری اخلاقی و موثر از واقعیت مجازی و افزوده در آموزش آینده است. |
| کلیدواژه ها |
| کلیدواژهها: واقعیت مجازی (VR)، واقعیت افزوده (AR)، اخلاق فناوری، حریم خصوصی بیومتریک، عدالت آموزشی، مرور نظاممند. |
| وضعیت: پذیرفته شده مشروط |
