چالش های حقوقی ناشی از فناوری های نوین هوش مصنوعی در حیطه داوری  
کد مقاله : 1122-IRANFHSCONF
نویسندگان
سیده فائزه خلفوند1، فریبرز صفری *2
1دانشجو
2استاد
چکیده مقاله
پیشرفت شتابان فناوری‌های دیجیتال، به‌ویژه هوش مصنوعی، راهکار های سنتی حل‌وفصل اختلافات را در عرصه داوری بین‌المللی با تغییرات بنیادین مواجه ساخته است. بهره‌گیری از ابزارهای هوشمند و بسترهای الکترونیکی در فرآیندهایی مانند داوری و میانجی‌گری، ضمن افزایش سرعت رسیدگی، کاهش هزینه‌ها و تسهیل دسترسی طرفین، زمینه طرح چالش‌های حقوقی نوینی را فراهم کرده است. کاربرد هوش مصنوعی در مدیریت پرونده‌ها، تحلیل و پردازش اسناد، و برگزاری جلسات برخط، پرسش‌های مهمی را در خصوص رعایت اصول بنیادین دادرسی عادلانه از جمله بی‌طرفی و استقلال داور یا میانجی، شفافیت فرآیند رسیدگی، قابلیت اعتماد به الگوریتم‌ها و مسئولیت حقوقی ناشی از خطاهای فنی مطرح می‌سازد. علاوه بر این چالش‌هایی در حوزه محرمانگی، امنیت اطلاعات، حفاظت از داده‌های شخصی و پذیرش حقوقی نتایج حاصل از ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی در نظام‌های حقوقی مختلف ایجاد کرده است. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی–تحلیلی، به بررسی آثار به‌کارگیری فناوری هوش مصنوعی در داوری پرداخته و مهم‌ترین چالش‌های حقوقی ناشی از این تحول را شناسایی می‌کند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که بهره‌برداری مؤثر از هوش مصنوعی در این حوزه مستلزم تدوین چارچوب‌های حقوقی شفاف و هماهنگ با تحولات فناورانه است؛ چارچوب‌هایی که ضمن حفظ کارآمدی، تضمین‌کننده اصول بنیادین عدالت رویه‌ای و اعتماد طرفین در فرآیندهای حل‌وفصل اختلافات باشند.
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی، داوری،داوری بین‌المللی، مسئولیت حقوقی، آینده‌پژوهی.
وضعیت: پذیرفته شده