| بازکاوی عاملیت و مرجعیت تربیتی معلم در عصر هوش مصنوعی: تحلیلی آیندهنگر |
| کد مقاله : 1127-IRANFHSCONF |
| نویسندگان |
|
فاطمه خدابنده لو *1، مهدی مبینی2، ابوالفضل خدابنده لو3 1دانشجوی کارشناسیارشد تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران 2مهدی مبینی، استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران 3دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه طلوع مهر، قم، ایران |
| چکیده مقاله |
| پژوهش حاضر با هدف بازتعریف نقش معلم در عصر هوش مصنوعی و با تکیه بر چارچوب نظری عاملیت و مرجعیت تربیتی انجام شده است. روش پژوهش، کیفی با رویکرد تحلیل مفهومی و گردآوری دادهها به شیوه اسنادی-کتابخانهای از منابع معتبر داخلی و خارجی (۲۰۱۹-۲۰۲۵) بوده است. یافتهها نشان میدهد که گسترش هوش مصنوعی، بهویژه هوش مصنوعی مولد، اگرچه کارکردهای اجرایی معلم (مانند تولید محتوا، شخصیسازی یادگیری و ارزشیابی) را تسهیل میکند، اما کنش تربیتی معلم را حذف نمینماید. در عوض، این تحولات منجر به بازتعریف نقش معلم در فرایند یادددهی و یادگیری شده است. بر این اساس، مرجعیت معلم از سطح معرفتی به سطح هنجاری و رابطهای ارتقا مییابد و عاملیت حرفهای او از اجرا به نظارت انتقادی، هدایت اخلاقی و پرورش تفکر انتقادی دانشآموزان معطوف میشود. همچنین، عاملیت معلم شرط امکان تحقق عاملیت دانشآموز در فضای الگوریتمی باقی میماند. نتیجه آنکه مسئله عصر هوش مصنوعی، حذف معلم نیست، بلکه تغییر سطح کنش او به سمت مسئولیتهای هنجاری عمیقتر است. این پژوهش با رویکردی آیندهنگر، نقش تحولیافته معلم را در افق آموزشی پیشرو ترسیم میکند. |
| کلیدواژه ها |
| هوش مصنوعی، نقش معلم، عاملیت تربیتی، مرجعیت تربیتی، بازتعریف نقش |
| وضعیت: پذیرفته شده |
