| آموزش ادبیات تطبیقی در عصر هوش مصنوعی: تهدیدها و فرصتهای پیشرو تا سال 1414 |
| کد مقاله : 1159-IRANFHSCONF |
| نویسندگان |
|
فضل الله رضایی اردانی1، محمد ابراهیم فاضلی شورکی *2، سید ابوالفضل بنی فاطمی2 1دانشیار و عضو هیئت علمی گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان 2دانشجوی کارشناسی آموزش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان |
| چکیده مقاله |
| با شتاب فزاینده تحولات هوش مصنوعی (AI) و ورود نسلهای پیشرفته مدلهای زبانی بزرگ (LLMs) به عرصههای علمی و آموزشی، پرسش از سرنوشت و مسیر تحول رشتههایی همچون ادبیات تطبیقی بیش از پیش جدی شده است. این پژوهش با رویکرد آیندهپژوهانه، به واکاوی تهدیدها و فرصتهای پیشروی آموزش ادبیات تطبیقی تا افق ۱۴۱۴ خورشیدی (۲۰۳۵ میلادی) میپردازد. پرسش اصلی مقاله آن است که فناوریهای نوین زبانی چه تحولات بنیادینی در محتوا، روش، اهداف و ارزشیابی آموزش ادبیات تطبیقی ایجاد خواهند کرد. یافتهها که مبتنی بر مرور نظاممند پژوهشهای داخلی و بینالمللی و تحلیل سناریوها تدوین شدهاند، نشان میدهند که هوش مصنوعی در سه سطح «ابزار»، «واسطه» و «کنشگر» با این حوزه تعامل برقرار میکند. از یک سو، فرصتهایی چون دسترسی فوری به متون ترجمهشده، تحلیلهای فراگیر میانزبانی و بازتعریف خلاقانه روابط بینامتنی پدید آمده است. از سوی دیگر، تهدیدهایی چون بحران اصالت، کمرنگ شدن مهارت ترجمه مستقیم متون ادبی، چالشهای تفسیری مدلهای هوشمند در مواجهه با متنهای ادبی پیچیده و مسئله «افق هرمنوتیکی»، نگرانیهای جدی را برانگیخته است. مقاله با طرح این نتیجه که آینده ادبیات تطبیقی در «گفتوگویی پویا» با هوش مصنوعی رقم خواهد خورد، راهکارهای سیاستگذاری آموزشی، بازطراحی برنامههای درسی و تربیت نسل جدیدی از پژوهشگران «دوزبانه دیجیتال-انسانی» را پیشنهاد میکند. |
| کلیدواژه ها |
| ادبیات تطبیقی، هوش مصنوعی، آیندهپژوهی آموزشی، مدلهای زبانی بزرگ، ترجمهی ماشینی |
| وضعیت: پذیرفته شده |
