| واکاوی شایستگیهای آیندهپژوه در آموزش ادبیات: از تفسیر متن تا سناریوسازی فرهنگی |
| کد مقاله : 1164-IRANFHSCONF |
| نویسندگان |
|
مهدی صادقی1، سید ابوالفضل بنی فاطمی *2 1استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان تهران. 2دانشجوی کارشناسی آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه فرهنگیان، یزد، ایران |
| چکیده مقاله |
| آیندهپژوهی در آموزش ادبیات، افزون بر تغییر در محتوا و روشهای تدریس، نیازمند بازتعریف بنیادین شایستگیهای حرفهای کنشگران این حوزه (معلمان، پژوهشگران، برنامهریزان درسی) است. این مقاله با هدف واکاوی شایستگیهای لازم برای یک «آیندهپژوه در آموزش ادبیات» به نگارش درآمده است و بر ضرورت گذار از «تفسیر متن کلاسیک» به «سناریوسازی فرهنگی» تأکید میکند. یافتهها که بر پایه روش دلفی و تحلیل اسنادی به دست آمده، شش شایستگی محوری را معرفی میکند: ۱) سواد بینارشتهای (ادبیات ـ آیندهپژوهی ـ مطالعات فرهنگی)؛ ۲) مهارت تحلیل روند و پیشرانهای دگرگونی معنایی در متون ادبی؛ ۳) توانایی طراحی و روایت سناریوهای فرهنگی بدیل؛ ۴) سواد انتقادیِ فناورانه (به ویژه در مواجهه با هوش مصنوعی مولد)؛ ۵) شایستگی گفتوگویی و تسهیلگریِ چندصدایی؛ ۶) ذهنیتِ پرسشگر و تحملِ عدم قطعیت. مقاله نشان میدهد که نظام کنونی تربیت معلم و برنامههای درسی آموزش عالی ادبیات در ایران، فاقد هرگونه تربیت آیندهپژوهانه است و این خلأ، بزرگترین مانع برای پیوند ادبیات با نیازهای فرهنگیِ نسل آینده به شمار میرود. در پایان، الگویی پیشنهادی برای بازطراحی برنامههای درسی دانشگاهی در رشتهی آموزش ادبیات ارائه میشود. |
| کلیدواژه ها |
| آیندهپژوهی، آموزش ادبیات، شایستگیهای حرفهای، تربیت معلم. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
