تحلیل آینده‌پژوهانه نقش هوش مصنوعی در تصمیم‌سازی سیاست‌گذاری عمومی و پیامدهای آن برای تحقق تمدن اسلامی
کد مقاله : 1166-IRANFHSCONF
نویسندگان
حبیب الله نجفی ایواتلو *
عضو هیأت علمی دانشگاه پیام نور
چکیده مقاله
مقدمه: هوش مصنوعی به‌عنوان یکی از فناوری‌های تحول‌آفرین، در حال تغییر بنیادین در سازوکارهای حکمرانی و تصمیم‌سازی سیاست عمومی است و پیامدهای مهمی برای آینده تمدنی جوامع اسلامی دارد.
هدف: این پژوهش با هدف تحلیل آینده‌پژوهانه نقش هوش مصنوعی در تحول حکمرانی و تبیین پیامدهای آن برای تحقق تمدن اسلامی انجام شده است.
روش: رویکرد پژوهش کیفی و از نوع آینده‌پژوهی اکتشافی است. داده‌ها از طریق تحلیل اسنادی و مرور نظام‌مند ادبیات گردآوری شده و با استفاده از تحلیل تماتیک و منطق سناریویی (Intuitive Logics) مورد تحلیل قرار گرفته‌اند.
یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد سه سناریوی اصلی شامل حکمرانی الگوریتمی وابسته، شکاف داده‌ای و بحران تصمیم، و حکمرانی هوشمند ارزش‌محور قابل تصور است. تفاوت اصلی این سناریوها نه در سطح فناوری، بلکه در نسبت میان فناوری و نظام ارزشی حکمرانی است.
نتیجه‌گیری: هوش مصنوعی در صورت فقدان چارچوب ارزشی می‌تواند به وابستگی فناورانه منجر شود؛ در حالی‌که در صورت حکمرانی هوشمند ارزش‌محور، ظرفیت تقویت تصمیم‌سازی تمدنی فراهم می‌شود
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی، حکمرانی پیش‌نگر، سیاست‌گذاری عمومی، آینده‌پژوهی، تمدن اسلامی
وضعیت: پذیرفته شده