| هوش مصنوعی و سناریوهای تقابل اعتقادی و اخلاقی مدیران آموزشی |
| کد مقاله : 1167-IRANFHSCONF |
| نویسندگان |
|
لیلا سلمانی * دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد قم |
| چکیده مقاله |
| چکیده ظهور و نفوذ سریع هوش مصنوعی در نظامهای آموزشی، مدیران را با موقعیتهای تصمیمگیری بیسابقه و پیچیدهای مواجه ساخته است. در این موقعیتها، توصیههای الگوریتمی گاهی با ارزشهای دینی و اخلاقی که بنیان نظام آموزشی ایران را تشکیل میدهند، تعارض پیدا میکنند. با این حال، مدیران آموزشی برای مواجهه با چنین چالشهایی آموزش ندیدهاند و ادبیات موجود نیز بیشتر بر اخلاق هوش مصنوعی سکولار متمرکز است تا چارچوبهای دینی. این پژوهش با رویکرد آیندهپژوهی و با استفاده از روش سناریونویسی، به بررسی چگونگی آموزش تفکر اخلاقی مبتنی بر اصول دینی (قرآن) به مدیران آموزشی میپردازد. ابتدا مبانی تصمیمگیری اخلاقی در قرآن شامل اصول عدالت، مشورت، مسئولیتپذیری، تقوا و توکل تبیین میشود. سپس چهار چالش اصلی اخلاقی هوش مصنوعی (شکاف مسئولیت، شفافیت، سوگیری الگوریتمی، و حریم خصوصی) تحلیل میگردد. در ادامه، سه سناریوی محتمل برای افق ۱۴۳۵ شمسی شامل همکاری هوشمندانه (خوشبینانه)، سیطره الگوریتم (بدبینانه)، و دوگانگی و سردرگمی (واقعبینانه) ترسیم میشود، یافتهها نشان میدهد که محتملترین سناریو، وضعیت «دوگانگی و سردرگمی» است مگر آنکه آموزش نظاممند صورت گیرد. لذا چارچوب «تفکر اخلاقی دینی در چهار گام» شامل تشخیص مسئله اخلاقی، ارجاع به منابع دینی، ارزیابی انتقادی توصیه هوش مصنوعی، و تصمیمگیری نهایی با توکل و مسئولیتپذیری ارائه میشود. همچنین سه دسته مهارت مورد نیاز مدیران آینده (سواد الگوریتمی، سواد اخلاقی قرآنی، و جرأت اخلاقی) شناسایی شد. در پایان، پیشنهادهای کاربردی برای نظام مدیریت آموزشی شامل طراحی دوره آموزشی، تدوین دستورالعمل ملی، و تأسیس هیئتهای اخلاق دینی-هوش مصنوعی ارائه میشود. |
| کلیدواژه ها |
| آیندهپژوهی، تفکراخلاقی، هوش مصنوعی، مدیریت آموزشی، سواد الگوریتمی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
