چالش انتساب مسئولیت کیفری در خطاهای پزشکی ناشی از سامانه های هوش مصنوعی: مطالعه تطبیقی با تأکید بر حقوق ایران
کد مقاله : 1176-IRANFHSCONF
نویسندگان
فائزه اسلامی1، حسام سعیدی *2، زهرا کشاورز3
1دانشجوی حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد
2گروه حقوق ،واحد شهرکرد دانشگاه ازاد اسالمی ،شهرکرد ، ایران.)نویسنده مسئول(
3گروه حقوق، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران
چکیده مقاله
کاربرد فزاینده هوش مصنوعی در تشخیص و درمان پزشکی، نظام حقوق کیفری را با چالشهای نوینی در
زمینه انتساب مسئولیت در خطاهای ناشی از الگوریتمها مواجه ساخته است. در صورت وقوع خطای پزشکی
ناشی از سامانههای هوش مصنوعی، مسئله اصلی تعیین مسئولیت کیفری میان عوامل انسانی و فنی است.
این مسئله در نظام حقوقی ایران به دلیل فقدان چارچوب قانونی صریح، با ابهامات جدیتری همراه است.
هدف این مقاله، تحلیل چالشهای انتساب مسئولیت کیفری در خطاهای پزشکی ناشی از سامانههای هوش
مصنوعی و ارائه یک چارچوب تحلیلی پیشنهادی برای مواجهه با این وضعیت است. پژوهش حاضر به روش
توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانهای انجام شده و با رویکرد تطبیقی، نظام حقوقی ایران با
نظامهای حقوقی اتحادیه اروپا و ایاالت متحده آمریکا مقایسه شده است. تحلیل ها نشان میدهد که چهار
الگوی سنتی انتساب مسئولیت )پزشک معالج، تولیدکننده سامانه، مؤسسه درمانی و شخصیت حقوقی سامانه (
هر یک به تنهایی با محدودیتهای ساختاری در پاسخگویی به پیچیدگیهای هوش مصنوعی مواجه هستند.
همچنین، عدم شفافیت الگوریتمی و سطح باالی خودمختاری برخی سامانهها، احراز رابطه سببیت و انتساب
تقصیر را با دشواری های بنیادین روبهرو میسازد. تحلیل مسئولیت کیفری در این حوزه مستلزم بازنگری در
الگوهای سنتی و حرکت به سمت چارچوب های ترکیبی مبتنی بر درجه خودمختاری سامانه و میزان نظارت
انسانی است. الگوی مسئولیت کیفری شبکه ای و تفکیکپذیر )ترکیبی پلکانی( به عنوان یک چارچوب تحلیلی
پیشنهادی در حقوق ایران مطرح شود
کلیدواژه ها
کلیدواژگان : مسئولیت کیفری، هوش مصنوعی، خطای پزشکی، انتساب مسئولیت.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر