| واکاوی سناریوهای محتمل اکوسیستم خبری آینده ایران |
| کد مقاله : 1184-IRANFHSCONF |
| نویسندگان |
|
سیده فهیمه هاشمی طبالوندانی *1، محسن شاکری نژاد2، علی جعفری2، غلامحسین بیابانی2 1دانشجو 2استاد |
| چکیده مقاله |
| این پژوهش با هدف آیندهپژوهی خبر در شبکههای اجتماعی ایران و ترسیم چشمانداز آن تا سال ۱۴۱۵ انجام شده است. مسئله اصلی، عدم قطعیت عمیق در تولید، توزیع و مصرف خبر ناشی از همگرایی هوش مصنوعی، تغییر الگوهای مخاطب و چالشهای حکمرانی دیجیتال است. این مطالعه کاربردی و ماهیتی اکتشافی-تحلیلی دارد و با رویکرد آیندهپژوهی انتقادی و استراتژی سهمرحلهای انجام شده است. در مرحله اول، شاخصها از طریق تحلیل مضمون و مصاحبه با ۲۱ خبره استخراج شدند. در مرحله دوم، غربالگری و اجماعسازی شاخصها با تکنیک «دلفی فازی» و مشارکت ۲۵ متخصص صورت گرفت. در مرحله سوم، ترسیم سناریوها با نرمافزار «سناریوویژارد» و تحلیل تعادلی اثرات متقابل انجام پذیرفت. نتایج نشان میدهد آینده خبر در ایران به سمت گذار از مدلهای سنتی به اکوسیستمهای تعاملی و پلتفرممحور حرکت میکند. پیشرانهای اصلی این تحول، نفوذ هوش مصنوعی، تغییر ذائقه مخاطب به محتوای کوتاه و ویدیویی، و دموکراتیزه شدن تولید خبر است. نخست، «سناریوی همزیستی هوشمند» که فناوری در خدمت اعتبار خبر است و مدلهای اقتصادی پایدار شکل میگیرد؛ و دوم، «سناریوی سلطه الگوریتمها» که در آن منطق اقتصاد توجه و حبابهای اطلاعاتی حاکم است و اعتبار عمومی فرو میریزد. سناریوی اول به عنوان آینده مطلوب و محتملتر شناسایی شد. یافتهها حاکی از آن است که بقای رسانهها منوط به چابکسازی ساختار، گذار به ساختارهای مسطح و دادهمحور، و استفاده هوشمند از فناوری برای راستیآزمایی و شخصیسازی است. همچنین، توسعه مدلهای درآمدی مبتنی بر اشتراک و ارتقای سواد رسانهای مخاطب، از ارکان اصلی مدیریت این گذار بنیادین محسوب میشود. |
| کلیدواژه ها |
| آیندهپژوهی خبر، شبکههای اجتماعی، هوش مصنوعی، سناریونویسی، دلفی فازی، اکوسیستم رسانهای، ایران. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
