تربیت نسل آلفا و نسل بتا در عصر هوش مصنوعی بر پایه آموزه‌های قرآن کریم: تحلیلی آینده‌پژوهانه با رویکرد تحلیل مضمون
کد مقاله : 1196-IRANFHSCONF
نویسندگان
محمد مهدی یوسفی *1، عزت الله ملک پور افشار2، علی افضلی‌نژاد گروهی3
1دانشجوی کارشناسی امورتربیتی دانشگاه فرهنگیان کرمان
2عضو هیئت علمی، گروه آموزش روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
33دانشجوی کارشناسی پیوسته رشته امور تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، کرمان، ایران
چکیده مقاله
تحولات شتابان فناوری‌های دیجیتال، گسترش هوش مصنوعی و ظهور نسل‌های آلفا و بتا، چالش‌های نوینی را در حوزه تعلیم و تربیت پدید آورده است که بازاندیشی در مبانی نظری تربیت را ضروری می‌سازد. پژوهش حاضر با هدف ارائه چارچوبی آینده‌پژوهانه برای تربیت نسل‌های دیجیتال بر پایه آموزه‌های قرآن کریم انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش تحلیل مضمون صورت گرفت. داده‌ها از طریق بررسی هدفمند منابع علمی معتبر، شامل مقالات، کتاب‌ها، اسناد بین‌المللی و منابع تفسیری مرتبط، گردآوری شدند. پس از غربالگری منابع بر اساس معیارهای از پیش تعیین‌شده، داده‌ها طی فرایند کدگذاری، سازمان‌دهی و تحلیل، در قالب کدهای اولیه، زیرمضمون‌ها و مضامین فراگیر طبقه‌بندی شدند. یافته‌ها حاکی از آن است که مضامین استخراج‌شده در چهار محور اصلی شامل «فطرت‌محوری»، «تعقل انتقادی»، «تزکیه و خودتنظیمی ارزش‌بنیاد» و «ارتباط ولی‌محور و الگوپذیری تربیتی» سازمان می‌یابند. این مضامین، در تعامل با یکدیگر، چارچوبی منسجم برای تقویت هویت پایدار، عاملیت شناختی، مسئولیت‌پذیری اخلاقی و روابط انسانی در زیست‌بوم دیجیتال فراهم می‌آورند. همچنین، نتایج بیانگر آن است که تربیت قرآنی، به جای تقابل با فناوری، بر هدایت آگاهانه و ارزش‌محور تعامل انسان با فناوری تأکید دارد و می‌تواند مبنایی نظری برای طراحی برنامه‌های درسی، سیاست‌گذاری آموزشی و توسعه الگوهای تربیتی متناسب با عصر هوش مصنوعی باشد. با توجه به ماهیت آینده‌پژوهانه بخشی از ادبیات مربوط به نسل بتا، یافته‌های پژوهش باید در پرتو تحولات آتی این حوزه تفسیر شوند و انجام مطالعات تجربی برای اعتبارسنجی بیشتر این چارچوب پیشنهاد می‌شود.
کلیدواژه ها
نسل آلفا، نسل بتا، تربیت قرآنی، هوش مصنوعی، تحلیل مضمون
وضعیت: پذیرفته شده