امکان‌سنجی استناد به جهت معامله و جهت تعهد در تعیین وضعیت حقوقی شروط تحمیلی غیرمنصفانه
کد مقاله : 1212-IRANFHSCONF
نویسندگان
زهرا اسدی *
استادیار گروه حقوق خصوصی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز
چکیده مقاله
یکی از پرسش های قابل طرح در خصوص شروط غیرمنصفانه آن است که آیا می توان با اتکا به مفاهیم سنتی حقوق قراردادها، اعتبار این شروط را مورد ارزیابی قرار داد. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی، قابلیت استناد به دو نظریه جهت معامله و جهت تعهد را در تحلیل وضعیت حقوقی این دسته از شروط بررسی می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که صرف غیرمنصفانه بودن یک شرط، به خودی خود موجب نامشروع شدن جهت معامله یا فقدان جهت تعهد نمی‌شود. با این حال، در مواردی که شرط با جهت نامشروع همراه باشد یا تعهد ناشی از آن از توجیه قراردادی کافی برخوردار نباشد، می‌توان از ظرفیت این دو نظریه در ارزیابی اعتبار شرط بهره گرفت. نتایج پژوهش حاکی از آن است که نظریه جهت معامله تنها در برخی موارد قابلیت استناد دارد، در حالی که نظریه جهت تعهد نیز می‌تواند در تحلیل و ارزیابی اعتبار بعضی از شروط غیرمنصفانه مورد توجه قرار گیرد. در مجموع، هرچند هیچ‌یک از این دو نظریه به تنهایی پاسخ قطعی برای همه مصادیق شروط تحمیلی غیرمنصفانه ارائه نمی‌کنند، می‌توانند در تحلیل وضعیت حقوقی و سنجش اعتبار برخی از این شروط مورد استفاده قرار گیرند.
کلیدواژه ها
شرط تحمیلی غیرمنصفانه، جهت معامله، جهت تعهد، قرارداد الحاقی، اعتبار شرط.
وضعیت: پذیرفته شده