| اقتصاد، آینده و توسعه پایدار در سایه محدودیتهای اکولوژیک و جمعیتی(مطالعه موردی استان قم) |
| کد مقاله : 1215-IRANFHSCONF |
| نویسندگان |
|
محمدعلی احمدی شاپورآبادی *1، بهمن طهماسی2 1مدرس دانشگاه طلوع مهر 2دانش آموخته دانشگاه تهران |
| چکیده مقاله |
| هدف پژوهش حاضر، تحلیل میزان همخوانی مسیر توسعه استان قم با ظرفیت برد اکولوژیک و جمعیتی و تبیین دلالتهای تداوم روندهای کنونی برای آینده توسعه پایدار استان است. این پژوهش از نظر ماهیت، کیفی و از نظر روش، مبتنی بر تحلیل اسنادی هدایتشده است. دادهها شامل اسناد آمایش سرزمین، برنامههای توسعه استان، شاخصهای اقتصادی، جمعیتی و اجتماعی مرکز آمار ایران و مطالعات محیطزیستی مرتبط با ظرفیت بارگذاری استان قم است. فرایند تحلیل با بهرهگیری از کدگذاری هدایتشده مفهومی و بر اساس چارچوب ظرفیت برد و ابعاد توسعه پایدار انجام شد و در نهایت، نتایج بهصورت دلالتمحور و آیندهنگر تفسیر شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد توسعه استان قم با مجموعهای از ناپایداریهای ساختاری مواجه است که در قالب شش مضمون اصلی شامل ناپایداری اکولوژیک، عدم تعادل جمعیتی، اقتصاد ناپایدار، شکاف تولید–جمعیت، آسیبپذیری اجتماعی و ناترازی خدمات عمومی قابل تبیین است. تمرکز شدید جمعیت و فعالیتها در شهر قم، وابستگی اقتصاد به بخشهای کمبازده و خدماتمحور، فشار فزاینده بر منابع آب و زیرساختها و ضعف بهرهوری اقتصادی، از مهمترین نشانههای عبور تدریجی توسعه استان از ظرفیت برد سرزمین به شمار میرود. بنابراین نتایج پژوهش بیانگر آن است که تداوم روندهای موجود، استان قم را در معرض سناریوهای نامطلوب توسعه قرار میدهد و ضرورت گذار به الگوهای توسعه سازگار با ظرفیتهای اکولوژیک و اجتماعی را برجسته میسازد. بر این اساس، پیشنهادهایی برای دستیابی به توسعه پایدار آیندهمحور استان قم ارائه میشود. |
| کلیدواژه ها |
| آیندهپژوهی، ظرفیت برد سرزمین، توسعه پایدار، آمایش سرزمین، استان قم |
| وضعیت: پذیرفته شده |
