| واکاوی فقهی نقش ولی در ازدواج صغیر و غیررشید با تأکید بر مصلحت کودک |
| کد مقاله : 1217-IRANFHSCONF |
| نویسندگان |
|
حدیث محمدی *1، مصطفی سلیمانی اصل2، فرانک عظیمی3 1دانشگاه فرهنگیان 2دکتری علوم و معارف نهج البلاغه، استادیار دانشگاه فرهنگیان 3دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد، رشته الهیات و معارف اسلامی گرایش فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه فرهنگیان |
| چکیده مقاله |
| در فقه اسلامی، ولایت بر ازدواج صغیر و غیررشید، اختیاری است که برای ولی قهری به منظور حمایت از مصلحت کودک وضع شده است. فقهای مذاهب مختلف بر این اصل اتفاق دارند که باید حال کودک رعایت شده و از هر گونه ضرری جلوگیری گردد. ابوحنیفه ولایت اجباری را مختص صغیر می داند و برای بالغه عاقله، نقش ولی را تنها به معنای اذن و مشورت می شمارد، نه اجبار. در مقابل، مالکیه و شافعیه برای پدر و جد پدری، ولایت اجباری بر باکره بالغ را به رسمیت می شناسند، با این تفاوت که شافعیه این حق را محدود به پدر و جد پدری می کنند، در حالی که مالکیه آن را تنها از آن پدر می دانند. حنابله نیز بیشتر ولایت را در اختیار پدر یا وصی او قرار می دهند. نکته کلیدی در همه این آراء، تقید به شرط کفویت و عدم وجود ضرر یا غبن فاحش است. اگر ازدواج با فرد ناهمگون یا با مهریه ناعادلانه باشد، در برخی مذاهب مانند حنفی، عقد باطل یا موقوف به اذن ولی بالاتر شمرده می شود. شافعیه صراحتاً ازدواج صغیر با فرد مبتلا به جنون یا بیماری های صعب العلاج را جایز نمی دانند تا مصلحت طفل تأمین گردد. همچنین اختیار فسخ نکاح برای صغیر پس از بلوغ، که به خیار بلوغ معروف است، در بسیاری از نظام های حقوقی پذیرفته شده و تضمینی برای تأمین مصلحت پس از رشد به شمار می آید. |
| کلیدواژه ها |
| واکاوی فقهی، ازدواج صغیر، غیررشید، مصلحت کودک |
| وضعیت: پذیرفته شده |
