بازتعریف شاخص‌های توسعه انسانی در عصر دیجیتال و شناسایی متغیرهای نوظهور در محیط‌های فناورانه
کد مقاله : 1225-IRANFHSCONF
نویسندگان
حدیث نورالهی *
دانشجو
چکیده مقاله
هدف این پژوهش، بازتعریف شاخص‌های توسعه انسانی در بستر تحولات ناشی از فناوری‌های نوظهور و عصر دیجیتال است. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی با رویکرد کیفی انجام شده و بر پایه مطالعه اسنادی و مرور نظام‌مند متون استوار است. جامعه آماری پژوهش شامل اسناد بالادستی، گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی و مقالات پژوهشی داخلی و بین‌المللی در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۶ بوده است. از میان منابع گردآوری‌شده، ۲۸ منبع کلیدی پس از غربالگری انتخاب و با روش تحلیل مضمون بررسی شدند.
یافته‌ها نشان داد که توسعه انسانی در عصر دیجیتال تنها به سه مؤلفه سنتی سلامت، آموزش و درآمد محدود نیست؛ بلکه نیازمند توجه به ابعاد نوظهوری مانند کیفیت و عدالت در دسترسی به اینترنت، سواد دیجیتال و الگوریتمیک، کیفیت اشتغال در بستر پلتفرم‌ها، امنیت داده و حریم خصوصی، و توان تاب‌آوری افراد و جوامع در برابر تغییرات سریع فناورانه است. این تحولات نشان می‌دهد که شاخص‌های سنتی HDI برای سنجش واقعیت‌های جدید کافی نیستند و باید با مؤلفه‌های دیجیتال تکمیل شوند.
در نهایت، پژوهش حاضر یک چارچوب مفهومی پیشنهادی برای بازآرایی شاخص‌های توسعه انسانی ارائه می‌دهد که می‌تواند به سیاست‌گذاران در طراحی برنامه‌های عادلانه‌تر و کارآمدتر برای بهره‌مندی همگانی از فناوری کمک کند و زمینه‌ساز توسعه‌ای فراگیر در عصر دیجیتال باشد.
کلیدواژه ها
توسعه انسانی، عصر دیجیتال، فناوری‌های نوظهور، نابرابری دیجیتال، تحلیل مضمون
وضعیت: پذیرفته شده