| برنامه ریزی درسی برای سواد آینده |
| کد مقاله : 1239-IRANFHSCONF |
| نویسندگان |
|
زهرا میرزایی * بدون وابستگی |
| چکیده مقاله |
| پژوهش حاضر با هدف تبیین مفهوم، ابعاد، مؤلفهها و ضرورتهای برنامهریزی درسی برای سواد آینده انجام شده است. در شرایطی که تحولات فناورانه، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی با شتابی فزاینده در حال گسترشاند، نظامهای آموزشی ناگزیرند از الگوهای سنتی، حافظهمحور و انتقالمحور فاصله گرفته و به سوی برنامههای درسی آیندهنگر، منعطف و شایستگیمحور حرکت کنند. سواد آینده در این پژوهش به منزله مجموعهای از تواناییهای شناختی، مهارتی و اجتماعی تعریف میشود که یادگیرندگان را برای فهم تغییر، مواجهه با عدمقطعیت، تحلیل روندها، تصمیمگیری آگاهانه و ایفای نقش فعال در شکلدهی به آینده آماده میسازد. بر این اساس، مؤلفههایی چون نیازسنجی، تلفیق میانرشتهای محتوا، توسعه سواد دیجیتال و رسانهای، آموزش حقوق شهروندی، تقویت مهارتهای شغلی و بهرهگیری مسئولانه از فناوری و هوش مصنوعی از ارکان اصلی این نوع برنامهریزی درسی به شمار میروند. همچنین، با مرور دیدگاههای نظری مرتبط، روشن شد که رویکردهای نوین بر عاملیت یادگیرنده، عدالت آموزشی، تفکر انتقادی، خلاقیت، مسئولیتپذیری اجتماعی و یادگیری مستمر تأکید دارند. بررسی پیشینههای داخلی و خارجی نیز نشان میدهد که با وجود توجه روزافزون به آیندهپژوهی آموزشی، برنامههای درسی موجود همچنان با نیازهای نسل آینده فاصله دارند و در ایران نیز الگوی منسجم و بومی در این زمینه بهطور کامل شکل نگرفته است. در نتیجه، بازاندیشی در اهداف، محتوا، روشهای یاددهی-یادگیری و شیوههای ارزشیابی، پیششرط اساسی تحقق برنامهریزی درسی برای سواد آینده و تربیت یادگیرندگانی توانمند، مسئول و آیندهساز است. این رویکرد میتواند زمینهساز ارتقای کیفیت یادگیری، آمادگی حرفهای و مشارکت آگاهانه در جامعه فردا باشد. |
| کلیدواژه ها |
| برنامهریزی درسی، سواد آینده، آیندهپژوهی آموزشی، شایستگیهای آینده، سواد دیجیتال، سواد رسانهای، هوش مصنوعی، یادگیری آیندهنگر، نظام آموزشی، یادگیرنده فعال. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
