| واکاوی نقشهای غیرقابلجایگزینی معلم ابتدایی در عصر هوش مصنوعی با تأکید بر مؤلفههای تربیت دینی و اخلاقی برگرفته از سورهی لقمان |
| کد مقاله : 1245-IRANFHSCONF |
| نویسندگان |
|
سحر عالی *، زهرا یوسفی آموزگار |
| چکیده مقاله |
| پژوهش حاضر با هدف واکاوی نقشهای غیرقابلجایگزینی معلم ابتدایی در عصر هوش مصنوعی با تأکید بر مؤلفههای تربیت دینی و اخلاقی برگرفته از سورهی لقمان انجام شد. با گسترش فناوریهای هوشمند، این پرسش مطرح میشود که با وجود توانمندیهای هوش مصنوعی، کدام نقشهای معلم همچنان غیرقابلجانشین باقی میمانند. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش توصیفی-تحلیلی از نوع مطالعات کتابخانهای انجام شد. جامعهی پژوهش شامل آیات ۱۲ تا ۱۹ سورهی لقمان و ۱۵ منبع علمی معتبر داخلی بود. دادهها با روش تحلیل محتوای کیفی و تحلیل مضمون در سه مرحلهی کدگذاری باز، محوری و انتخابی بررسی شدند. هفت نقش محوری معلم ابتدایی در مواجهه با هوش مصنوعی غیرقابلجایگزین است: ۱) الگوسازی اخلاقی و رفتاری، ۲) تربیت عاطفی و همدلیمحور، ۳) هدایتگری معنوی و توحیدی، ۴) اصلاحگری اجتماعی، ۵) پرورشدهندهی هویت و خودآگاهی، ۶) مراقبتکنندهی عاطفی و حمایتگر روانی، و ۷) واسطهی تربیت دینی و انتقال ارزشها. هوش مصنوعی هرچند در تولید اطلاعات و شخصیسازی یادگیری توانمند است، اما فاقد همدلی، درک عاطفی، قضاوت اخلاقی، نیت، تجربهی زیسته، حضور عینی و توانایی الگوسازی عملی است. آیندهی آموزش ابتدایی به کیفیت نقشآفرینی معلمان در ابعاد اخلاقی، عاطفی و معنوی گره خورده است. هوش مصنوعی ابزاری در دست معلم است و کارآمدی آن به استفادهی آگاهانه و مسئولانهی معلم بستگی دارد. تحقق این نقشها، مستلزم بازنگری در برنامههای درسی تربیت معلم با رویکرد اخلاقی-تربیتی، طراحی دورههای توسعهی حرفهای مبتنی بر آموزههای سورهی لقمان، و تدوین منشور اخلاقی استفاده از هوش مصنوعی در آموزش است. |
| کلیدواژه ها |
| نقشهای غیرقابلجایگزینی معلم، سورهی لقمان، تربیت دینی، هوش مصنوعی، آیندهپژوهی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
