نقش نهادهای فراملی و استانداردهای جهانی در ارزیابی دانشگاه‌ها و مدارس با رویکرد آینده‌پژوهی
کد مقاله : 1246-IRANFHSCONF
نویسندگان
محمد جعفری منش *
آموزش و پرورش
چکیده مقاله
تحولات شتابان فناورانه، گسترش جهانی‌شدن، افزایش تحرک دانشجویان و نیروی انسانی، تغییر نیازهای بازار کار و ضرورت تحقق توسعه پایدار، ارزیابی کیفیت دانشگاه‌ها و مدارس را از یک مسئله صرفاً ملی به موضوعی فراملی تبدیل کرده است. در این شرایط، نهادهایی مانند سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (UNESCO) و سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) از طریق تولید چارچوب‌های سیاستی، شاخص‌های مقایسه‌ای، برنامه‌های ارزیابی و پیشنهادهای راهبردی، بر شیوه فهم و سنجش کیفیت آموزشی تأثیر گذاشته‌اند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش پیشنهادهای فراملی و استانداردهای جهانی در ارزیابی دانشگاه‌ها و مدارس و ارائه یک الگوی آینده‌پژوهانه برای تعامل میان استانداردهای جهانی و اقتضائات بومی ایران انجام شده است. پژوهش از نوع کیفی و با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و آینده‌پژوهانه انجام گرفت و داده‌ها از طریق مطالعه اسنادی و مرور هدفمند منابع علمی، گزارش‌های بین‌المللی و اسناد سیاستی مرتبط گردآوری و با روش تحلیل مضمون و مقایسه نهادی تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که استانداردهای جهانی از یک سو می‌توانند موجب افزایش شفافیت، مقایسه‌پذیری، پاسخ‌گویی، بهبود مستمر کیفیت و تقویت تعاملات علمی شوند و از سوی دیگر، در صورت استفاده غیرانتقادی، ممکن است به تقلیل کیفیت آموزشی به شاخص‌های کمی، همسان‌سازی نامتناسب، غفلت از تفاوت‌های فرهنگی و تضعیف اولویت‌های بومی منجر شوند. بر اساس تحلیل روندها، سه مسیر آینده شامل همگرایی کامل، انزوای ساختاری و تعامل هوشمند شناسایی شد. نتیجه اصلی پژوهش نشان می‌دهد که برای نظام آموزشی ایران، تعامل هوشمند مطلوب‌ترین مسیر است؛ مسیری که در آن استانداردهای جهانی به‌عنوان منابع یادگیری و مقایسه مورد استفاده
کلیدواژه ها
ارزیابی کیفیت، استانداردهای جهانی، نهادهای فراملی، آینده‌پژوهی، آموزش عالی، آموزش مدرسه‌ای
وضعیت: پذیرفته شده