| اخلاق مبتنی بر هوش مصنوعی و تربیت دینی |
| کد مقاله : 1260-IRANFHSCONF |
| نویسندگان |
|
علی هاشمی * وزارت آموزشوپرورش- معلم ابتدایی |
| چکیده مقاله |
| گسترش شتابان هوش مصنوعی و بهویژه ظهور سامانههای هوش مصنوعی مولد، زمینههای جدیدی را در فرایند تعلیم و تربیت ایجاد کرده است. این فناوری از یک سو میتواند با فراهمکردن دسترسی سریع به اطلاعات، شخصیسازی یادگیری، تولید محتوای آموزشی، ارائه بازخورد و پشتیبانی از فعالیتهای معلم و یادگیرنده، کیفیت و کارآمدی برخی فرایندهای آموزشی را ارتقا دهد و از سوی دیگر، چالشهایی همچون کاهش استقلال فکری، نقض حریم خصوصی، سوگیری الگوریتمی، نابرابری در دسترسی، تضعیف صداقت علمی، انتشار اطلاعات نادرست و ابهام در مسئولیتپذیری را به همراه دارد. در چنین شرایطی، اخلاق صرفاً مجموعهای از مقررات بیرونی برای کنترل فناوری نیست، بلکه به تربیت انسانی نیاز دارد که بتواند در موقعیتهای جدید فناوری، آگاهانه و مسئولانه تصمیم بگیرد. پژوهش حاضر با هدف تبیین ارتباط میان اخلاق مبتنی بر هوش مصنوعی و تربیت دینی و شناسایی مؤلفههای تربیتی مؤثر در شکلگیری استفاده اخلاقی از هوش مصنوعی انجام شده است. روش پژوهش کیفی و از نوع تحلیل اسنادی و تحلیل محتوای مفهومی است. منابع علمی، اسناد سیاستی و پژوهشهای مرتبط با اخلاق هوش مصنوعی، آموزش، تربیت اخلاقی و تربیت دینی بررسی و مفاهیم اصلی استخراج و مقولهبندی شدند. یافتهها نشان داد که کرامت انسانی، صداقت، امانتداری و حفظ حریم خصوصی، عدالت، مسئولیتپذیری، تفکر انتقادی، خودکنترلی، رعایت حقوق دیگران، نقش الگویی معلم و خانواده و معنویت، مهمترین حلقههای پیوند میان اخلاق هوش مصنوعی و تربیت دینی هستند. بر اساس یافتهها، استفاده اخلاقی از هوش مصنوعی زمانی پایدار خواهد بود که آموزش فناوری با پرورش قوه تشخیص اخلاقی همراه شود. |
| کلیدواژه ها |
| هوش مصنوعی، اخلاق هوش مصنوعی، تربیت دینی، تعلیم و تربیت، اخلاق دیجیتال |
| وضعیت: پذیرفته شده |
