| آینده نقش معلم در عصر هوش مصنوعی: الزامات گذار به الگوی یادگیری هوشمند و انسانمحور در نظام آموزشوپرورش ایران |
| کد مقاله : 1268-IRANFHSCONF |
| نویسندگان |
|
ستار علی نقی زاده * وزارت آموزشوپرورش-معلم ابتدایی |
| چکیده مقاله |
| تحولات شتابان فناوریهای نوین، بهویژه توسعه هوش مصنوعی، موجب شکلگیری تغییرات بنیادین در ساختار، اهداف و روشهای نظامهای آموزشی در سراسر جهان شده است. یکی از مهمترین پیامدهای این تحول، بازتعریف جایگاه و نقش معلم در فرآیند یاددهی ـ یادگیری است. در الگوی سنتی آموزش، معلم عمدتاً بهعنوان انتقالدهنده دانش شناخته میشد؛ اما در محیطهای یادگیری هوشمند، نقش وی به سمت تسهیلگر، هدایتکننده، طراح تجربههای یادگیری و مربی انسانمحور تغییر خواهد کرد. پژوهش حاضر با هدف بررسی آینده نقش معلم در عصر هوش مصنوعی و تبیین الزامات گذار به الگوی یادگیری هوشمند و انسانمحور در نظام آموزشوپرورش ایران انجام شده است. روش پژوهش حاضر از نوع مروری ـ توصیفی بوده و با رویکرد آیندهپژوهی، به تحلیل منابع علمی داخلی و خارجی مرتبط با هوش مصنوعی در آموزش پرداخته است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که هوش مصنوعی با قابلیتهایی همچون شخصیسازی یادگیری، تحلیل دادههای آموزشی، تولید محتوای هوشمند، ارائه بازخورد سریع و پشتیبانی از تصمیمگیری آموزشی، ظرفیت بالایی برای ارتقای کیفیت آموزش دارد. با این حال، تحقق این ظرفیتها نیازمند توسعه سواد هوش مصنوعی در میان معلمان و دانشآموزان، بازنگری در برنامههای تربیت معلم، ایجاد زیرساختهای فناورانه و تدوین چارچوبهای اخلاقی است. همچنین یافتهها نشان میدهد که هوش مصنوعی جایگزین معلم نخواهد شد، بلکه موجب تغییر ماهیت حرفه معلمی و حرکت آن به سوی نقشهای پیچیدهتر انسانی، شناختی و تربیتی خواهد شد. بر اساس این تحلیل، آینده مطلوب آموزش در گرو ایجاد تعامل متوازن میان تواناییهای انسانی معلم و قابلیتهای فناورانه هوش مصنوعی است. |
| کلیدواژه ها |
| مصنوعی، آینده آموزش، تحول نقش معلم، سواد هوش مصنوعی، یادگیری هوشمند، آیندهپژوهی آموزشی |
| وضعیت: پذیرفته شده |
