خلاقیت کودکان در عصر هوش مصنوعی: فرصت‌ها، تهدیدها و اولویت‌های پژوهشی آینده
کد مقاله : 1278-IRANFHSCONF
نویسندگان
فاطمه حیدری *
دانشگاه طلوع مهر قم
چکیده مقاله
هدف: این مطالعه با هدف مرور انتقادی شواهد موجود درباره تأثیر هوش مصنوعی مولد بر خلاقیت کودکان ۶ تا ۱۲ سال و تبیین فرصت‌ها، چالش‌ها و مسیرهای آینده پژوهش انجام شد.
روش: پژوهش حاضر به روش مرور روایتی انجام شد و مقالات و اسناد معتبر بین‌المللی مرتبط با هوش مصنوعی مولد، آموزش و خلاقیت کودکان از پایگاه‌های علمی معتبر گردآوری، بررسی و تحلیل شدند.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان دادند که هوش مصنوعی مولد می‌تواند از طریق تسهیل ایده‌پردازی، حمایت از داستان‌نویسی، تقویت خلاقیت هنری، ارائه بازخورد فوری و شخصی‌سازی فرایند یادگیری، ظرفیت قابل‌توجهی برای ارتقای خلاقیت کودکان فراهم کند. در مقابل، چالش‌هایی مانند کاهش درگیری شناختی فعال، محدود شدن تفکر واگرا، کاهش اصالت برخی تولیدات خلاقانه و وابستگی شناختی نیز مطرح است. همچنین، شواهد تجربی مستقیم درباره کودکان همچنان محدود بوده و بخش عمده یافته‌های موجود بر مطالعات انجام‌شده در جمعیت‌های بزرگسال استوار است.
نتیجه‌گیری: تأثیر هوش مصنوعی مولد بر خلاقیت کودکان نه ذاتاً مثبت و نه ذاتاً منفی است، بلکه به نحوه استفاده از فناوری، سطح سواد هوش مصنوعی و کیفیت هدایت آموزشی وابسته است. ازاین‌رو، انجام مطالعات طولی، توسعه چارچوب‌های نظری اختصاصی و طراحی ابزارهای سنجش متناسب با تعامل کودک و هوش مصنوعی برای تبیین دقیق‌تر این رابطه ضروری به نظر می‌رسد.
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی مولد، خلاقیت، کودکان، آموزش، تفکر واگرا.
وضعیت: پذیرفته شده