تحلیل روش‌های تعلیم و تربیت در قرآن کریم و تطبیق آن با نظریه‌های یادگیری نوین با رویکرد آینده‌نگرانه در طراحی الگوی مدرسه تراز اسلامی
کد مقاله : 1279-IRANFHSCONF
نویسندگان
فریده زارعی *
کارمند آموزش و پرورش
چکیده مقاله
تحولات شتابان اجتماعی، فرهنگی ، نظام‌های آموزشی را با ضرورت بازاندیشی در روش‌های تعلیم و تربیت و طراحی الگوهای مدرسه متناسب با نیازهای آینده مواجه ساخته است. قرآن کریم با ارائه مجموعه‌ای از اصول و روش‌های تربیتی می‌تواند مبنایی ارزشمند برای طراحی الگویی بومی و آینده‌نگر در نظام تعلیم و تربیت باشد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل آینده‌نگارانه روش‌های تعلیم و تربیت در قرآن کریم و تطبیق آن‌ها با نظریات یادگیری مدرن، با تأکید بر طراحی الگوی مدرسه تراز اسلامی انجام شده است. این پژوهش از نوع مروری ـ تحلیلی است و داده‌های آن با تحلیل منابع علمی مرتبط و آیات منتخب قرآن کریم گردآوری و به شیوه تحلیل محتوای کیفی و تطبیقی بررسی شده‌اند. در فرایند تحلیل، چهار روش تربیتی شامل گفت‌وگو و حکمت، تفکر و تعقل، داستان‌گویی و عبرت‌آموزی و الگوسازی و اسوه‌پذیری مورد توجه قرار گرفتند و ارتباط آن‌ها با رویکردهایی مانند یادگیری مشارکتی، شناخت‌گرایی، سازنده‌گرایی و یادگیری اجتماعی بررسی شد. یافته‌ها نشان داد که میان روش‌های تربیتی قرآن و برخی سازوکارهای یادگیری مدرن، در مؤلفه‌هایی مانند فعالیت یادگیرنده، تعامل، تفکر، تجربه، مشاهده و یادگیری از الگوها هم‌پوشانی وجود دارد؛ با این تفاوت که تربیت قرآنی این فرایندها را در چارچوب توحید، اخلاق، معنویت و رشد همه‌جانبه انسان جهت‌دهی می‌کند. بر اساس نتایج، الگوی پیشنهادی مدرسه تراز اسلامی باید تلفیقی از روش‌های فعال یادگیری، هویت دینی، تربیت اخلاقی باشد.مدل مفهومی پژوهش نشان می‌دهد که پیوند هوشمندانه ظرفیت‌های تربیتی قرآن با دستاوردهای معتبر علوم تربیتی می‌تواند زمینه شکل‌گیری مدرسه‌ای پویا، اخلاق محور و آینده‌نگر را فراهم سازد.
کلیدواژه ها
کلیدواژه: تعلیم و تربیت قرآنی، مدرسه تراز اسلامی، آینده‌نگاری آموزشی، روش‌های تربیتی، آموزش اسلامی
وضعیت: پذیرفته شده