| آیندهپژوهی توسعه شهری پایدار؛ بررسی نقش اقتصاد، جغرافیا و برنامهریزی فضایی در شکلگیری شهرهای آینده |
| کد مقاله : 1287-IRANFHSCONF |
| نویسندگان |
|
سمیرا دوست محمدی * دانشگاه پیام نور |
| چکیده مقاله |
| شتاب شهرنشینی، تغییرات اقلیمی، تحولات فناوری، محدودیت منابع طبیعی، نابرابریهای فضایی و دگرگونی ساختارهای اقتصادی، آینده شهرها را با عدمقطعیتهای گستردهای مواجه ساخته است. در چنین شرایطی، برنامهریزی شهری صرفاً با تکیه بر روندهای گذشته نمیتواند پاسخگوی نیازهای شهرهای آینده باشد و استفاده از رویکرد آیندهپژوهی برای شناسایی پیشرانها، عدمقطعیتها و سناریوهای محتمل ضرورت مییابد. هدف مقاله حاضر، بررسی نقش اقتصاد، جغرافیا و برنامهریزی فضایی در شکلگیری شهرهای آینده با تأکید بر توسعه شهری پایدار است. یافتهها نشان میدهد که آینده شهر پایدار حاصل تعامل میان سه حوزه اصلی اقتصاد، جغرافیا و برنامهریزی فضایی است و نمیتوان هر یک از آنها را به صورت مستقل مورد بررسی قرار داد. اقتصاد شهری از طریق ایجاد اشتغال، تنوعبخشی به فعالیتهای اقتصادی، تأمین منابع مالی پایدار، اقتصاد دانشبنیان و اقتصاد چرخشی، ظرفیت تحققپذیری توسعه پایدار را افزایش میدهد. جغرافیا نیز با توجه به ویژگیهای طبیعی، اقلیمی، جمعیتی، شبکهای و مکانی، حدود و فرصتهای توسعه شهری را مشخص میکند. در این میان، برنامهریزی فضایی نقش پیونددهنده داشته و با هدایت توزیع جمعیت، فعالیت، زیرساخت، خدمات و کاربری زمین، از گسترش نامتوازن شهر و تشدید نابرابری فضایی جلوگیری میکند. نتایج نشان میدهد شهرهای آینده باید انعطافپذیر، تابآور، هوشمند، کمکربن، چندمرکزی، مشارکتمحور و متکی بر اقتصاد سبز و دانشبنیان باشند. همچنین آیندهپژوهی باید از یک فعالیت مطالعاتی منفرد به بخشی جداییناپذیر از نظام برنامهریزی شهری تبدیل شود. |
| کلیدواژه ها |
| آیندهپژوهی، جغرافیا، برنامهریزی فضایی، شهر آینده، تابآوری شهری. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
