آینده سرمایه اجتماعی سازمانی در عصر هوش مصنوعی: تبیین فرصت‌ها، چالش‌ها و الزامات مدیریتی
کد مقاله : 1303-IRANFHSCONF
نویسندگان
علی طهماسبی *
جهاد دانشگاهی
چکیده مقاله
هوش مصنوعی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین فناوری‌های نوظهور، ساختارها، فرایندها و شیوه‌های مدیریت سازمانی را دستخوش تغییر کرده است. این فناوری، علاوه بر افزایش بهره‌وری و بهبود تصمیم‌گیری، پیامدهای مهمی برای سرمایه اجتماعی سازمانی، شامل اعتماد، همکاری، اشتراک دانش و انسجام سازمانی، به همراه دارد. پژوهش حاضر با هدف تبیین فرصت‌ها، چالش‌ها و الزامات مدیریتی سرمایه اجتماعی سازمانی در عصر هوش مصنوعی انجام شده است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، مروری ـ تحلیلی است و اطلاعات مورد نیاز آن از طریق مطالعه منابع علمی، مقالات پژوهشی و اسناد معتبر داخلی و بین‌المللی گردآوری شده و با روش تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که هوش مصنوعی از طریق تسهیل اشتراک دانش، توسعه شبکه‌های ارتباطی، بهبود همکاری میان کارکنان، تقویت یادگیری سازمانی و حمایت از نوآوری، می‌تواند سرمایه اجتماعی سازمانی را ارتقا دهد. در مقابل، کاهش تعاملات انسانی، نگرانی درباره امنیت شغلی، وابستگی بیش از حد به فناوری، کاهش اعتماد به تصمیم‌های الگوریتمی، تهدید حریم خصوصی و شکل‌گیری شکاف دیجیتال، از مهم‌ترین چالش‌های آن به شمار می‌روند. نتایج نشان می‌دهد پیامدهای هوش مصنوعی ذاتاً مثبت یا منفی نیست، بلکه به نحوه استقرار فناوری، سبک رهبری، فرهنگ سازمانی و میزان مشارکت کارکنان بستگی دارد. بر این اساس، تقویت شفافیت و اعتماد، حفظ تعاملات انسانی، توسعه فرهنگ اشتراک دانش، آموزش هم‌زمان مهارت‌های فناورانه و انسانی، رعایت اصول اخلاقی و مشارکت کارکنان در فرایند تحول دیجیتال، مهم‌ترین الزامات مدیریتی محسوب می‌شوند.
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی، سرمایه اجتماعی سازمانی، آینده‌پژوهی، سازمان‌ هوشمند، توسعه سازمانی
وضعیت: پذیرفته شده مشروط برای ارائه به صورت پوستر