پیامدهای تربیتی - اخلاقی کاربست واقعیت مجازی و واقعیت افزوده در آموزش
کد مقاله : 1304-IRANFHSCONF
نویسندگان
فاطمه سعادت ملائی *
دانشجو دانشگاه طلوع مهر
چکیده مقاله
با ورود گسترده فناوری‌های واقعیت افزوده AR و واقعیت مجازی VRبه محیط‌های آموزشی،بحث‌های گسترده‌ای پیرامون پیامدهای غیرآموزشی این ابزارها شکل گرفته است.هدف از این مقاله،بررسی وتبیین ابعادمختلف اخلاقی وتربیتی بکارگیری این فناوری‌هادرکلاس درس وشناسایی چالش‌ها،مزایا ومعایب پیش روی مربیان ودانش‌آموزان است.این پژوهش بااستفاده ازروش مرورنظام‌مندیامرورادبیات،به تحلیل متون و یافته‌های پژوهشی موجوددرحوزه تعامل انسان و فناوری درآموزش پرداخته است.دراین راستا،مفاهیم کلیدی مرتبط بااخلاق دیجیتال و نظریه‌های تربیتی درمواجهه بامحیط‌های مجازی مورد واکاوی قرار گرفته‌اند.نتایج تحلیل‌هانشان می‌دهدکه اگرچه واقعیت‌های مجازی و افزوده موجب ارتقای تعامل و درک مفهومی ویادگیری بهترخواهد شد، اما چالش‌های اخلاقی جدی نظیر عدالت در دسترسی به فناوری، عدم حریم خصوصی دانش‌آموزان، تأثیر بر مهارت‌های اجتماعی، پایش همیشگی،سلامت روانی، سست شدن فضائل اخلاقی،مطرح است.از منظر تربیتی نیز،نگرانی‌هایی درمورد وابستگی دیجیتال و کاهش تمرکز بر واقعیت فیزیکی مشاهده می‌شود. این مقاله به تاثیرات اخلاقی و تربیتی و ضرورت تدوین یک چارچوب اخلاقی - تربیتی برای استفاده از AR و VR در مدارس تأکید می‌کند.در نهایت، رویکرد پیشنهادی این پژوهش، گذار از مدل تکنولوژی‌محوربه مدل تکنولوژی-انسان‌گرااست.این به معنای آن است که فناوری‌های نوین باید در بستری از آموزش‌های سنتی شامل بحث‌های گروهی، نقدحضوری وتعاملات رودرروادغام شوند. تکنولوژی باید مسئولیت انتقالِ اطلاعات و شبیه‌سازی‌هارابرعهده بگیردتازمان وانرژی معلم و دانش‌آموز برای تفکر نقادانه، تامل اخلاقی و مهارت‌های ارتباطی که خاستگاه آن‌هامحیط انسانی است آزاد شود. بدین ترتیب، VR/AR نه برای حذفِ واقعیت فیزیکی، بلکه برای غنی‌سازی و معنادار کردن آن به کار گرفته می‌شود.
کلیدواژه ها
واقعیت افزوده، واقعیت مجازی، پیامدهای تربیتی – اخلاقی، آموزش
وضعیت: پذیرفته شده