| همنشینی متناقضنما در مثلث معلم، دانشآموز و هوش مصنوعی: آیندهپژوهی عاملیت اخلاقی در آموزش |
| کد مقاله : 1319-IRANFHSCONF |
| نویسندگان |
|
امید نیک داد *1، سیفالله فضلالهی2 1ندارم 2استاد دانشگاه |
| چکیده مقاله |
| گسترش و تحول روزافزون ابزارهای هوش مصنوعی، باعث ایجاد تحولی بزرگ در ساختارها و نظامهای آموزشی کشورها در دنیا شده و به نوعی این نظامها را با چالشهایی به ویژه، چالشهای اخلاقی مواجهه کرده است. در این میان این ابزارها دیگر فقط ابزارهای کمکی برای آموزش نیستند، بلکه به نوعی بهعنوان کنشگرانی همراه در فرایند تصمیمگیری آموزشی، ارزشیابی، تولید محتوا و هدایت مسیر یادگیری و آموزش ایفای نقش میکنند. این فرایند و تغییر و تحول این پرسش اساسی را برای ما مطرح میکند که به راستی با رشد چشمگیر این ابزارها، جایگاه عاملیت اخلاقی در نظام و ساختار آموزشی آینده بر عهده کیست؟ هدف پژوهش حاضر، ارائه چارچوبی مفهومی برای تبیین عاملیت اخلاقی در تعامل سهجانبه معلم، دانشآموز و هوش مصنوعی با بهرهگیری از رویکرد آیندهپژوهی است. این پژوهش از نوع مطالعات نظری ـ تحلیلی بوده و با استفاده از روش تحلیل مفهومی، مطالعه اسنادی، تحلیل انتقادی متون انجام شده است. بر اساس یافتههای پژوهش، مدل مفهومی «مثلث عاملیت اخلاقی» ارائه میشود که در آن معلم، دانشآموز و هوش مصنوعی سه ضلع اصلی نظام آموزشی آینده را تشکیل میدهند. در این مدل، معلم بهعنوان مسئول نهایی تصمیمهای اخلاقی، دانشآموز بهعنوان عامل اخلاقی در حال رشد و هوش مصنوعی بهعنوان ابزار فعال و پشتیبان معرفی میشود. همچنین چهار اصل کرامت انسانی، عدالت آموزشی، شفافیت و پاسخگویی، و استقلال یادگیرنده بهعنوان ارزشهای بنیادین این تعامل پیشنهاد میشوند |
| کلیدواژه ها |
| واژگان کلیدی: هوش مصنوعی، عاملیت اخلاقی، آیندهپژوهی آموزشی، معلم، دانشآموز، الگوریتم، اخلاق هوش مصنوعی، تعلیم و تربیت. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
