| آیندهپژوهی هوش مصنوعی در آموزش ریاضی مدرسهای: طراحی سناریوهای جایگزین برای افق ۱۴۱۰ ایران |
| کد مقاله : 1336-IRANFHSCONF |
| نویسندگان |
|
پویا کریمی * بخش آموزش ریاضی، دانشکده ریاضی و رایانه، دانشگاه شهیدباهنر کرمان، کرمان، ایران |
| چکیده مقاله |
| گسترش سریع فناوریهای مبتنی بر هوش مصنوعی، از سامانههای آموزش هوشمند گرفته تا دستیارهای مبتنی بر مدلهای زبانی بزرگ، آموزش ریاضی مدرسهای را در آستانه دگرگونیهایی بنیادین قرار داده است؛ دگرگونیهایی که سرعت وقوع آنها معمولاً از ظرفیت سیاستگذاری، برنامهریزی درسی و تربیت معلم پیشی میگیرد. این مقاله با رویکرد آیندهپژوهی و با تکیه بر دو ابزار مکمل تحلیل لایهای علّی اینایتالله و منطق سناریونویسی شوارتز میکوشد پرسش «آموزش ریاضی مدرسهای ایران در مواجهه با هوش مصنوعی به کدام افقها میتواند برسد» را از سطح رخدادهای ظاهری تا سطح جهانبینیها و اسطورههای بنیادین بشکافد. با کاربست تحلیل لایهای علّی، موضوع در چهار سطح رخداد، علل ساختاری، جهانبینی و اسطوره/استعاره بازخوانی شده و سپس با تقاطع دو عدمقطعیت کلیدی میزان نفوذ فناوریهای هوش مصنوعی در کلاس درس ریاضی و میزان دسترسی عادلانه به زیرساخت دیجیتال در مناطق مختلف کشور، بهویژه در استانهایی مانند کرمان چهار سناریوی جایگزین با عناوین «دستیار خاموش»، «معلم توانمندشده »، «کلاس خودران» و «شکاف دیجیتال ریاضی» صورتبندی شده است. یافتهها نشان میدهد مطلوبترین مسیر، نه حذف معلم و نه انکار فناوری، بلکه بازتعریف نقش معلم ریاضی بهمثابه میانجی انسانی هوش مصنوعی است؛ مسیری که تحقق آن مستلزم سرمایهگذاری همزمان در زیرساخت عادلانه، تربیت معلم و تدوین راهنماهای اخلاقی بومی است. این مقاله بهعنوان گامی مفهومی، چارچوبی برای اجرای مطالعه دلفی با مشارکت خبرگان آموزش ریاضی کشور در پژوهشهای آتی پیشنهاد میکند. |
| کلیدواژه ها |
| آیندهپژوهی، هوش مصنوعی، آموزش ریاضی، تحلیل لایهای علّی، سناریونویسی |
| وضعیت: پذیرفته شده |
