| طراحی الگوی حقوقی حکمرانی پیشنگر دادههای شخصی در مواجهه با هوش مصنوعی مولد با تأکید بر آیندههای بدیل حقوق حریم خصوصی |
| کد مقاله : 1367-IRANFHSCONF (R1) |
| نویسندگان |
|
محمدصادق واصف *1، زینب شیدائیان2، محمدحسین خاکی3 1دستیار آموزشی 2استادیار گروه حقوق دانشگاه آزاد اسلامی قم 3دانشگاه آزاد اسلامی قم |
| چکیده مقاله |
| ظهور هوش مصنوعی مولد، الگوهای سنتی پردازش و حفاظت از دادههای شخصی را با چالشهای جدیدی مواجه کرده است. قابلیت این فناوری در تولید محتوا، استنتاج اطلاعات پنهان، تحلیل حجم گستردهای از دادهها و ایجاد تعامل مستمر با کاربران موجب شده است که سازوکارهای کلاسیک حقوق حریم خصوصی بهویژه مدلهای مبتنی بر رضایت فردی و کنترل پسینی با محدودیتهای جدی مواجه شوند. در چنین شرایطی گذار از رویکردهای واکنشی به سمت حکمرانی پیشنگر دادههای شخصی بهعنوان یک ضرورت حقوقی مطرح میشود. هدف این پژوهش طراحی الگویی حقوقی برای حکمرانی پیشنگر دادههای شخصی در مواجهه با هوش مصنوعی مولد با تأکید بر آیندههای بدیل حقوق حریم خصوصی است. پژوهش حاضر با روش تحلیل حقوقی و رویکرد آیندهپژوهانه ضمن بررسی چالشهای نوظهور ناشی از فناوریهای هوشمند، مؤلفههای لازم برای شکلگیری یک نظام حقوقی سازگار با تحولات آینده را شناسایی میکند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که حمایت مؤثر از دادههای شخصی در عصر هوش مصنوعی مولد نیازمند بازتعریف مفهوم حریم خصوصی، توسعه سازوکارهای ارزیابی پیشینی خطر، تقویت شفافیت الگوریتمی، ایجاد نظام پاسخگویی چندسطحی و حرکت به سمت تنظیمگری تطبیقی است. این پژوهش با ارائه چارچوبی آیندهنگر تلاش میکند زمینه نظری لازم برای تحول حقوق حریم خصوصی از یک نظام صرفاً حمایتی به یک نظام حکمرانی فعال و پیشبین را فراهم سازد و مسیرهایی برای سیاستگذاری حقوقی در مواجهه با فناوریهای دادهمحور بهویژه در نظامهای حقوقی در حال توسعه ارائه دهد. |
| کلیدواژه ها |
| حکمرانی پیشنگر داده؛ هوش مصنوعی مولد؛ حقوق حریم خصوصی؛ آیندهپژوهی حقوقی؛ تنظیمگری فناوری |
| وضعیت: پذیرفته شده |
