| تحلیل پایداری منابع درآمدی شهرداری و راهکارهای کاهش وابستگی به درآمدهای ناپایدار |
| کد مقاله : 1369-IRANFHSCONF |
| نویسندگان |
|
ژاله آفرین زاد * کارشناس درآمد |
| چکیده مقاله |
| شهرداریها بهعنوان نهادهای محلی حکمرانی شهری، نقش محوری در تأمین خدمات عمومی و تحقق توسعه پایدار شهری ایفا میکنند و ایفای این نقش مستلزم دسترسی به منابع مالی کافی، پیشبینیپذیر و پایدار است. با این حال، ساختار درآمدی شهرداریهای ایران از ناپایداری ساختاری برخوردار است و بخش عمدهای از درآمدها از منابع ناپایدار نظیر فروش تراکم، صدور پروانه ساختمان، جرایم کمیسیون ماده ۱۰۰ و واگذاری داراییهای سرمایهای تأمین میشود. این وابستگی، برنامهریزی بودجهای بلندمدت را مختل کرده و به رشد نامتوازن شهری، تغییر کاربریهای غیراصولی و آسیبهای زیستمحیطی میانجامد. مقالۀ حاضر با تحلیل نظاممند مبانی نظری و پیشینۀ پژوهش در دو جریان داخلی و بینالمللی، ابتدا مفهوم درآمد پایدار و ویژگیهای آن و سپس طبقهبندی منابع درآمدی پایدار و ناپایدار را تبیین میکند. یافتهها نشان میدهند که پایدارترین پایههای درآمدی شهرداریها شامل مالیات بر دارایی (عوارض نوسازی)، بهای خدمات، مالیات انتقالی از دولت و ابزارهای تأمین مالی نوین است و تنوعبخشی به منابع درآمدی، راهبرد کلیدی کاهش نوسان درآمدی و افزایش تابآوری مالی است. در پایان، راهکارهای کاهش وابستگی به درآمدهای ناپایدار در پنج محور ( تقویت پایههای مالیاتی پایدار، تنوعبخشی به منابع درآمدی، کاهش تدریجی وابستگی به درآمدهای ساختوساز، توسعه ابزارهای تأمین مالی نوین، و اصلاح نظام وصول ) در چارچوب قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداریها و دهیاریها (۱۴۰۱) ارائه میشود. تصویب این قانون، گامی حقوقی مهم در راستای گذار به نظام درآمدی پایدار محسوب میشود، اما موفقیت آن در گرو اجرای مؤثر و اصلاح ساختار تشخیص و وصول درآمد است. |
| کلیدواژه ها |
| شهرداری، منابع درآمدی، درآمد پایدار، ناپایداری مالی، مالیات بر دارایی، عوارض نوسازی. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
